Σάββατο, 24 Μαρτίου 2012

Το μέλι οπου σου έφερα...

Διαβάζοντας ένα ακόμη βιβλίο για το Σούλι , εντόπισα πως η μελισσοκομία και κατ επέκτασην το μέλι ήταν ενταγμένο στην  λιτή διατροφή των Σουλιωτών και εξυπηρετούσε  οικονομικές αλλά και πιο φιλικές συναλλαγές , φαίνεται δηλαδή η ιδιαίτερη εκτίμηση για το  διατροφικό αγαθό της μέλισσας  σε μιά εποχή ταραγμένη και σε μια δύσκολη περιοχή . Ποιός θα μπορούσε  να φανταστεί    ενδεχόμενη μελισσοκομική ενασχόληση των Σουλιωτών και πως το μέλι είχε σημαντικό ρόλο στο διατροφολόγιο  αλλά και στην κοινωνική τους ζωή;

Κατά την πολιορκία του Σουλίου από τον Αλή Πασά (1800-1803) οι Σουλιώτες κλεισμένοι στο Κούγκι υπέφεραν από πείνα . Η διηγήση του Σπύρου Τζίπη με πρωταγωνιστή τον θείο του Κωστάκη έχει  ως εξής:

<<Είχεν ο  Κωστάκης  φίλον Τούρκον τινά , Μουσάν ονομαζόμενο , εκ των προκρίτων του τόπου. Και  μολονότι ο Μουσάς ούτος ήτο πλούσιος και βλάμης ήτο αδελφοποιητός , ο Μουσιάς επρόδωσε τον φίλον του , τον βλάμην , τον Κωστάκην δια εκατό τάλληρα!

Δια μυστικού πράκτορος , Ο Μουσιάς προσεκάλεσε τον Κωστάκην να πορευθεί εις την οικίαν του , εις χωρίον Κουτσιάταις , υποσχόμενος να τω χορηγήση , φιλίας χάριν , ίνα μην αποθάνη της πείνης δήθεν , σίτον όσον ήθελεν και δια μεγαλυτέραν  ασφάλειαν τω εμήνυσε να συμπεριλάβη όσους περισσότερους  συντρόφους  ηδύνατο , ίνα δυνηθώσιν  να αποκομίσωσιν  και μεγαλυτέραν ποσότητα σίτου…

Καθότι όσους περισσοτέρους  δια προδοσίας  ήλπιζε να φονεύσει , όσες περισσοτέρας κεφαλάς ήθελεν αποκόψει , άλλας τόσας εκατοντάδας τάλληρα ήθελεν κερδίσει!...

Ο Κωστάκης  , μακράν να υποπτεύση τοιαύτην αποτρόπαιον  προδοσίαν , επίστευσεν εις φίλον , την ζωήν του οποίου  άλλοτε έσωσε με κίνδυνον της ιδίας αυτού ζωής.

Την ώραν και τον τόπον της συναντήσεως προσδιώρισαν δια προηγουμένης συννενόησεως και όταν όλα ήσαν έτοιμα επέτυχεν ο Κωστάκης να εξέλθει εκ του φρουρίου (σ.σ. εννοεί το Κούγκι) μετά  των συντρόφων πάντες σώοι , διαλαθόντες  τους περφρουρούντας εχθρούς.

Εξήλθον δια νυκτός και επορεύθησαν εις το βουνόν  όπου ο Μούσας περιέμενεν αυτούς . Ο Μουσάς εν τούτοις έκρυψε εις την οικίαν  αυτού Τούρκους πολλούς το Αλή Πασά.

Οι δύο φίλοι  συνηντήθησαν  εις το βουνόν .Συνωμίλησαν  επί τινας στιγμάς. Εμέτρησεν ο Μουσάς  τους συντρόφους του Κωστάκη και καταβάντες  όλοι μαζί , έφθασαν μέχρι του θυρώνος. Εκεί ο Μουσάς είπεν αυτοίς:

-Σταθήτε , είναι σκοτάδι , πηγαίνω να  ανάψω φώτα.

Πρόφασις ίνα απομακρυνθή εξ αυτών ο Μούσας , όστις είχεν εκ προμελέτης παρασκευάσει τα της προδοσίας.

Ο Κωστάκης μετά των συντρόφων του περιέμενεν εις τον θυρώνα… Ήσυχοι περιχαρείς περιέμενον , διότι από το γέννημα εκείνο εξήρτητο η διατήρησις της υπάρξεως αυτών.

Περιέμενον τα φώτα ότε… αίφνης ενώ όλων τα βλέμματα ήσαν εστραμμένα προς την οικίαν  … βλέπουν  λάμψιν  , ακούουσι τρομεράν εκπυρσοκρότησιν…

Ήτο  ο πυροβολισμός  ,ερίφθη εκ της απέναντι οικίας .Ηννόησαν πού βραδέως την προδοσίαν. Έφυγον …Αλλά  ο δυστυχής Κωστάκης δεν ηδυνήθη να φύγη μετά των συντρόφων … Αι σφαίραι του έθραυσαν  την κνήμην και του απέκοψαν τας λωρίδας , αίτινες εστήριζον την φυσιγγιοθήκην , ήτις έπεσε  κατά γης. Έχασεν τα παλασκόνια  όπου είχε τα φυσέκια ,έρπων δε έκαμε ολίγα  βήματα , αλλά μετ ου πολύ έπεσεν εις γωνίαν τινά κρατών το τουφέκι ανά χείρας!...

Ο υιός του Κωστάκη επληγώθη εις τον μηρόν , αλλά ευτυχώς το οστούν έμεινε άθικτον και στηριζόμενος επί του πυροβόλου αυτού και βοηθούμενος υπό της αδελφής του Πανάγιως , ήτις  εσπρωχνεν όπισθεν , έφυγο προς το βουνόν! … Οι λοιποί της συντροφιάς εσκόρπισαν ένθεν κακείθεν.

Μετά τον πυροβολισμόν έδραμον  οι Τούρκοι με φανούς , βέβαιοι ότι ήθελον ανεύρει  τους  Σουλιώτας όλους φονεμένους  ή πληγωμένους. Είχον έτοιμους τας μαχαίρας δια να αποκόψουν τας κεφαλάς. Οποία δε υπήρξεν η έκπληξην, ότε ουδένα εύρον , ούτε φονευμένον , ούτε πληγωμένον!...

Τότε ως ιχνηλατούντες κύνες , έτρεξαν όπως καταδιώξωσιν αυτούς φεύγοντας. Είς εκ των ληστών επέτυχεν να προφθάση τους  δύο αδελφούς , αναβαίνοντας εις το βουνόν  και επλησίασεν τόσον , ώστε ήρπασε από την φλοκάτα την Πανάγιω. Η Πανάγιω δι επιτυχούς  στροφής ηδυνήθη  να τον αποφύγη , αφήσασα την φλοκάτα εις τας χείρας  του ληστού  , έντρομη δε εφώναξε.

- Αδελφέ Γ ιάννη , ο Τούρκος με άρπαξεν από τη φλοκάτα.

Εστράφη αμέσως ο καθημαγμένος  αδελφός  Γιάννης  επυροβόλησεν και έρριψε νεκρόν τον Τούρκον. Τότε η Πανάγιω ανευρίσκουσα  υπεράνθρωπον δύναμιν , εσήκωσε τον πληγωμένον και εκ της  μεγάλης απωλείας του αίματος ημιθανή σχεδόν αδελφόν και θέσασα αυτόν επί των ώμων της έτρεξεν κύπτουσα από το βαρύ , αλλά πολύτιμον   φορτίον εις το βουνόν!...

Ήκουσαν τον δεύτερον πυροβολισμόν οι Τούρκοι και έδραμον να ιδώσιν . Αλλά τι να ίδωσι; Σύντροφον φονευμένον!...

-Μωρές , ημείς κανέναν από αυτούς δεν εσκοτώσαμε , και αυτοί εσκότωσαν ένα!...

Τότε  μένεα πνέοντες απελπισμένοι και ωσεί εκ πανικού φόβου κατειλημμένοι εστράφησαν   προς την οικίαν  του Μουσά.

Και ο δυστυχής Κωστάκης;

Ο Κωστάκης έκειτο χαμαί , καιρίως πληγωμένος μόνος , ουδεμία πλέον απεκδεχόμενος βοήθειαν  παρά των συντρόφων του. Αισθανόμενος  δε ότι δεν ηδύνατο να επιζήσει και ότι θάττον ή βράδιον θα ανεύρισκον αυτόν  ίσως έτι ζώντα , απεφάσισε να αποθάνει γενναίως , μίαν ώρα  ταχύτερον και εφώναξε με όσην ηδυνήθη ισχυράν φωνήν:

-Αι … μωρέ  Μουσά. Εδώ είμαι … Πού με γυρεύεις; Έλα να σου δώσω το μέλι οπού σου έφερα.

Το μέλι το οποίον είχε φέρει ίνα δώση αυτώ ως αντάλλαγμα φιλίας  δια τον σίτον.....>>
( η διήγηση συνεχίζεται με την ατυχή κατάληξη του Κωστάκη...)

Αν αναλογιστούμε  την σημασία της προσδοκώμενης παροχής του σίτου  για τους αποκλεισμένους και πεινασμένους θα εκτιμήσουμε καλύτερα την αξία του μελιού ως εξαιρετικού και σπουδαίου τροφίμου...

Σε άλλο περιστατικό γίνεται αναφορά της χρήσης του μελιού ώστε να  << γλυκαθεί>>το μπρούσκο κρασί...  Τεχνική που θυμίζει το οινόμελο ή μελίκρατον οίνο ...  

Στο χάρτη   διακρίνονται τα 11 χωριά  του Σουλίου  το τετραχώρι και το επταχώρι  η Γκιονάλα (Ρεματιά τώρα) είναι η γενέτειρά μου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: